تقویت حافظه « دوپینگ مغز در سه سوت»

تقویت حافظه « دوپینگ مغز در سه سوت»

قسمت دوم

تکنیک هایی که حافظه را تقویت می کنند
داستان اینکه بشر فهیمد می تواند حافظه را تقویت کند و بازی هایی را برای افزایش هوش راه بیندازد، از چیزی حدود 2500 سال پیش شروع شد. قضیه هم از این قرار بود که یک شاعر یونانی به نام سیمونیدز بعد از اینکه در یک تالار مجلل پر از مهمان شعر یک ساعته اش را خواند، رفت بیرون تا آبی به سر و صورتش بزند اما به محض بیرون رفتن سیمونیدز، سقف تالار فرو ریخت و همه مهمان ها مردند. شدت این حادثه هم طوری بود که حتی نمی شد هویتشان را تشخیص داد. اینجا بود که سیمونیدز مثل سوپرمن آمد و به خاطر توجه بیش از حدی که به مدعوین کرده بود، هویت بیشتر آنها را از روی جایی که اول نشسته و بعداً مرده بودند، تشخیص داد. خب، سیمونیدز نابغه که نبود، شاعر بود و به خاطر این، همه فهمیدند مثلاً تمرکز از آن تکنیک هایی است که می تواند یک شاعر را به یک شبه نابغه تبدیل کند. به این ترتیب بود که نخستین تئوری تداعی در به خاطر سپاری و اساس تمامی سیستم های منموتکنیک ( تدابیر یادیار، روش های کمک به حافظه) به وجود می آمد؛ سیستم هایی که در نظر اول خیلی ساده اند اما به کمک آنها می شود به جنگ فراموشی رفت.

ترک عادت کنید
ترک عادت یکی از روش هایی است که می شود با آن مغز را دور زد و وادارش کرد تنبلی را بگذارد کنار؛ این طوری که نگذارید روتین شدن بعضی کارها به بیکاری مغز منجر شود. بهتر است از کارهای کوچک روزانه شروع کنید. البته ممکن است در روزهای اول حواس پرت تر از قبل به نظر بیایید؛ مشکلی که بعد از چند روز حل می شود.
• مثالش هم همین کارهای روزانه است. مثلاً اگر راست دست هستید از این به بعد با دست چپ مسواک کنید؛ وارد آسانسور که می شوید چشم هایتان را ببندید و دکمه طبقه تان را پیدا کنید؛ وسایل روی میز کارتان را جابه جا کنید. با این کارها مغزتان را برای انجام امور روزمره وادار به حرکت می کنید.

جعبه لایتنر درست کنید
جعبه لایتنر، باکلاس شده همان روش تکرار است؛ منتها تکرار، کنتور نمی اندازد که بفهمیم چقدر تمرین کرده ایم. در حالی که جعبه لایتنر کنتور می اندازد. از طرف دیگر به خاطر ژانگولر بودنش زیاد هم خسته کننده نیست و می شود برای به خاطر سپردن اطلاعات مختلف جعبه های مختلف درست کرد؛ جعبه هایی که پنج خانه دارند و اطلاعات در طول رسیدن از خانه اول به پنجم به مغز سپرده می شوند.
• خب، برای تقویت حافظه به این روش، جعبه لایتنر و کارت های سوال و جواب باید همیشه دم دستتان باشند. در ضمن برای این روش تقویت حافظه باید زمان خاصی را اختصاص داد و نمی شود همراه با کارهای دیگر لایتنربازی هم کرد.
• بهترین چیزهایی که می شود با لایتنر یاد گرفت لغات زبان های مختلف و فرمول هاست. لایتنر یعنی یادگیری بعد از پنج بار تکرار و این یعنی برای درک مطلب و اینها راه مناسبی نیست ولی برای حفظ کردنی ها می شود رویش حساب باز کرد.

نشانه گذاری کنید
روش نشانه گذاری برای به خاطر سپردن اطلاعاتی است که روش هایی مثل تکرار و حفظ کردن جلویشان سوسک می شوند؛ اطلاعاتی که اصلاً به وجود آمده اند تا انسان همیشه چیزی برای فراموش کردن داشته باشد. اعداد و ارقام بلند و فرمول ها از این دسته اند. بهترین روش نشانه گذاری این است که با توجه به استعدادهایتان و مطالبی که بهتر در ذهنتان می ماند برای اطلاعات مختلف نشانه بگذارید و به موقع هم نشانه ها را تبدیل به اطلاعات کنید.
• اشکالش این است که در بدترین حالت یادتان نیاید که این نشانه را برای چه حفظ کرده اید. آدم هایی که دو تا علامت روی دستشان می گذارند در نشانه گذاری لنگ می زنند.
• Ah,messagere admirable, lumiere eclatante, je sais votre celerite « آه، پیغام بر تحسین برانگیز، ای نور درخشان، من از شکوه تو آگاهم.» این قطعه در زبان فرانسه برای به خاطر سپردن سرعت نور ( 299792458 کیلومتر در ثانیه) ابداع شده است. تعداد حروف هر کلمه عدد مربوط در رقم سرعت نور را نشان می دهد. اگر بخواهید می توانید چک کنید.

میانبر بزنید
به این روش که برای یادآوری کلمات به کار می رود، کلمه آویز یا کلمه کلید می گویند؛ این طوری که برای به خاطر آوردن هر کلمه، یک کلمه یا تصویر واسطه را که بهتر در خاطرتان می ماند به ذهن بسپارید. بعد هم برای به خاطر آوردن کلمه مورد نیاز، آن کلمه یا تصویر دم دست تر را که هیچ وقت یادتان نمی رود در ذهنتان مجسم کنید و به کمک آن، کلمه فرار را به یاد بیاورید. اکثر ما به صورت ناخودآگاه از این روش استفاده می کنیم. این ناخودآگاه هیچ وقت هایی است که به محض شنیدن یک کلمه یاد یک چیز بی ربط می افتیم.
• اسمش رویش است دیگر، کلید: همانی که در اکثر مواقع گم می شود و دردسر می شود دو تا. به خاطر همین هم موقع حفظ کردن کلید یک مطلب بد نیست نیم نگاهی هم به خود مطلب بیندازید که یادتان نرود این کلید، کلید کدام یکی بود!
• صکادرات یکی از آن کلمه کلیدهایی است که موقع گرفتن گواهینامه- آن هم در آزمون شهری- حسابی به کار می آید؛ کلمه بی ربطی که هر کدام از حروفش ( ص: صندلی، ک: کمربند، ا: آینه والی آخر) به ترتیب کارهایی است که باید جلوی افسر مربوطه انجام دهید تا گیم آوور نشوید.

تمرکز کنید
تا به حال چند بار شده که بعد از فراموش کردن چیزی به تان گفته باشند: اگر برات مهم بود یادت نمی رفت؟ این جمله یک جورهایی هم درست است. ما در طول روز خیلی چیزها می شنویم، می بینیم و می خوانیم اما فقط چیزهایی که برایمان اهمیت دارند در خاطرمان می مانند. این در خاطر ماندن هم به خاطر تمرکزی است که موقع شنیدن یا دیدن آن مطلب داشته ایم. افزایش تمرکز به کمک روش هایی مثل ورزش یوگا، باعث تقویت حافظه در به خاطر سپاری و یادآوری می شود.
• اشکالش این است که نمی توانید درست و حسابی بازیگوشی کنید و همیشه باید چشم و گوشتان مثل چشم و گوش عقاب و گربه تیز باشد چون در هر لحظه هزاران مطلب برای به خاطر سپرده شدن جلوی رویتان صف کشیده اند.
• حادثه یازدهم سپتامبر را یادتان هست؟ روز تولد فرزندتان را چی؟ یا روزی که همکارتان خبر اضافه شدن حقوق ها را داد؟ به هر کدام از این اتفاق ها که فکر کنید، می بینید که ریزترین جزئیات آن روز را به یاد دارید و این به خاطر تمرکز و توجه است. اطلاعات آن قدرها هم بی اهمیت نیست. سعی کنید برای اطلاعات مهم جدیدی که به تان می رسد ارزش قائل باشید تا بهتر در خاطرتان بماند.

تکرار کنید
به روش تکرار، پرآموزی هم می گویند؛ این طوری که برای یادآوری، در چند مرحله اطلاعات تکرار می شوند تا جای خودشان را در مغز پیدا کنند. بهترین مدلش هم این است که اول با چند بار تکرار، اطلاعات را در حافظه اولیه ثبت و بعد از گذشت 24 ساعت که همه اطلاعات در حال پریدن بود یک بار دیگر با روش تکرار در حافظه بلند مدت تثبیت شان می کنند.
• البته حجم اطلاعات در این روش نباید زیاد باشد. یک کمی هم کند است و نمی شود همه جا رویش حساب کرد.
• بهترین مثالی که می شود برای این روش زد جدول ضرب است. نمی خواهید بگویید که در نه سالگی جدول ضرب را با مکاشفه و تحقیق روی چگونگی قانون ضرب اعداد در هم یاد گرفتید؟

ریتم سازی کنید
ریتم سازی یا قافیه سازی هم از آن روش هایی است که باعث می شود خیلی چیزها زودتر و بهتر در حافظه ثبت شوند. آهنگین کردن اطلاعات یک جورهایی شخصی است؛ یعنی به جز موارد معروفی که وجود دارد، هر کسی می تواند برای به خاطر سپردن یک سری اطلاعات شعر مخصوص به خودش را داشته باشد.
• خب، این روش به درد اطلاعات طولانی نمی خورد چون در آن صورت کار به سراییدن قصیده و منظومه می کشد ولی شعرها و آهنگ های کوتاه در این مورد جواب داده اند.
• یکی از شماره تلفن هایی را که از حفظ هستید یک بار برای خودتان تکرار کنید. موقع گفتن این شماره ها یک آهنگی توی صدایتان است که همان ریتم است. لازم نیست حتماً ریتمی که می سازید ردیف و قافیه داشته باشد. همین که آهنگین باشد کفایت می کند.

بازی کنید
یکی از راه هایی که برای شخم زدن حافظه می شود از آن استفاده کرد همین بازی کردن است؛ روشی که باعث می شود برای پیدا کردن جواب یا راه حل از حافظه تان کار بکشید. اطلاعات ذخیره شده تان را مرور کنید و چیزهایی را که در مرز فراموش شدن بودند، یک بار دیگر در یک جای مطمئن ثبت کنید.
• اشکالی که ندارد ولی مساله این است که هر بازی فکری بعد از چند وقت خودش در ذهن ملکه می شود و کار به جایی می رسد که باید کار و زندگی تان را ول کنید و در به در دنبال بازی جدید باشید، همین.
• جدول، شطرنج، سودوکو؛ غیر از اینها این بازی های روی گوشی های موبایل هم باعث می شود به جای اس ام اس بازی کمی ذهنتان را از آکبندی بیرون بیاورید.

چه چیزهایی حافظه را از بین می برند؟
آسوده بخوابید که ذهن در امن و امان است!
این طوری نیست که هر چی می خواستید بخورید و هر کاری که دلتان خواست انجام دهید و سبک زندگی تان را هر شکلی خواستید بچینید، آن وقت حافظه تان هم تکان نخورد. اتفاقاً چیزهایی که حافظه را کاهش می دهند. بیشتر، از همان دسته ای هستند که برای حافظه مفیدند؛ چیزهایی که بعضی شان ظاهر خیلی معصومی دارند اما ته شان را که در بیاوری می بینی به شدت دشمن حافظه هستند.

آسوده نخوابید
این را که آسوده خوابیدن تاثیر بسیار زیادی در افزایش حافظه دارد، سال ها قبل دانشمندان کشف کرده اند. آنها در آزمایش شان هم یک سری آدم را آورده اند و در دو مرحله، سوال های یک شکلی را برایشان طرح کرده اند؛ فقط قبل از مرحله اول گذاشته اند آن آدم ها حسابی بخوابند ولی قبل از مرحله دوم، چند روز عادت خوابیدنشان را به هم زده اند. نتیجه هم که معلوم است؛ در مرحله دوم همه رفوزه شده اند.

آلوده شوید
یکی از مورادی که اصلاً دست خود آدم نیست ولی اثرات ناجوری روی حافظه می گذارد، آلودگی هواست. تازگی ها دکتر ها دور هم جمع شده اند و فهمیده اند که چربی های موجود در هوای آلوده، کم کم از راه خون وارد مغز می شوند و حافظه را پنچر می کنند؛ به همین خاطر، یکی از راه های فرار کردن از این معضل، تردد کمتر در مکان های آلوده است.

همیشه بخورید
در حالت کلی اش که اصلاً پرخوری دشمن حافظه است. هر چقدر شکم پرتر باشد مغز بیشتر می رود تعطیلات. این وسط غذاهایی هم هستند که بیشتر از بقیه حافظه را می کاهند. افراط در خوردن شیرینی جات در حد مرگ، یکی از چیزهایی است که قند بدن را نافرم بالا پایین می کند و حافظه را کم. غیر از آن چای و قهوه که خودشان را این طوری جا زده اند که آدم را ریلکس می کنند، دشمن حافظه اند. به قیافه شان این طوری نگاه نکنید. بی خطر بودنشان برای حافظه افسانه ای بیش نیست.

دودی شوید
معتاد به هر چیزی که دود دارد نشوید. حالا فکر نکنید روزی یکی، دو نخ سیگار کسی را نکشته. اتفاقاً نیکوتین سیگار بدتر از همه حافظه را تحلیل می برد. به این مواد، تریاک، حشیش، هروئین و کراک را هم اضافه کنید. حافظه خراب، ارزشش را ندارد.

زیاد ورزش کنید
آن قدر از فواید ورزش گفته اند که ما اینجا هر چقدر هم خودمان را بکشیم باورتان نمی شود که گاهی زیادی ورزش کردن هم باعث کاهش حافظه می شود. باور نمی کنید؟ چپ چپ نگاه می کنید؟ پس خبر ندارید که ورزش کردن شدید - به خصوص در زنان- باعث کاهش حافظه می شود. دانشمندان کشف کرده اند که هر چقدر ورزش های آرامی مثل قدم زدن و پیاده روی به آرامش مغز کمک می کنند، در عوض ورزش های پر تحرکی مثل شنا که آدم را از نفس می اندازد، حافظه را تحلیل می برند.

منبع: هفته نامه فرهنگی اجتماعی همشهری جوان، شماره 243

داروهایی که برای افزایش حافظه مورد استفاده قرار می‌گیرند

داروهایی که برای افزایش حافظه مورد استفاده قرار می‌گیرند
دستکاری در کار مغز همواره فکر دانشمندان و حتی مردم عادی را به خود مشغول کرده است. از وقتی که انسان پی به فعالیت پیچیده و توانایی‌های بالای مغز برد، همواره برای رسیدن به قدرت هوشی بالاتر در تلاش بوده است. در میان تلاش دانشمندان، مردم عادی نیز خود را از قافله عقب نگه نداشته‌اند. بعضی‌ها با مصرف مواد غذایی و بخصوص بعضی گیاهان سعی در افزایش حافظه مغز دارند. بعضی دیگر از داروهای مصنوعی برای افزایش حافظه و توانایی مغز استفاده می‌کنند. شاید شما هم در شب‌های امتحان از این داروها مصرف کرده باشید یا حداقل کسانی را می‌شناسید که قبل از امتحان برای تقویت قوای فکری خود دارو مصرف می‌کنند.
یکی از فواید اصلی داروهای محرک (مانند کوکائین، افدرین و آمفتامین‌هایی چون ریتالین)‌ توانایی آنها در افزایش انرژی مغز و تمرکز است. آنها تمرکز روی کار و درس خواندن برای مدت طولانی را افزایش می‌دهند.
در مطالعه‌ای که در سال 2008 روی 1400 نفر انجام شد و در مجلهNature به چاپ رسید، 20 درصد از افراد عنوان کرده بودند که از داروها برای افزایش تمرکز و حافظه استفاده می‌کنند.
بیشتر این افراد در زمینه‌های علمی، مهندسی و آموزشی فعالیت داشتند. این مطالعه 3 دارو را مورد بررسی قرار داد: ریتالین، داروی ضدخواب پروویجیل و مهارکننده‌های گیرنده بتا که هم برای درمان ناراحتی‌های قلبی استفاده می‌شوند و هم اثر ضداضطراب دارند. نتیجه این شد که 60 درصد افراد مورد مطالعه عنوان کردند که از ریتالین برای افزایش توانایی مغز خود استفاده می‌کنند و 44 درصد گفتند که از پروویجیل (نام دیگر آن مودافینیل است)‌ استفاده کرده‌اند و حدود 15 درصد از مهارکننده‌های گیرنده بتا استفاده می‌کردند. بعضی‌ها هر روز از این داروها استفاده می‌کردند؛ در حالی که سایرین هفتگی یا ماهانه و بعضی از آنها سالی یکبار این داروها را مورد استفاده قرار می‌دادند.
ریتالین دارویی است که برای درمان بیش‌فعالی در کودکان استفاده می‌شود؛ اما افراد سالم از آن برای افزایش تمرکز و دقت استفاده می‌کنند. بیشتر این افراد دوست دارند به جای آن که تلاش بیشتری برای درس خواندن کنند، با مصرف قرص راحت‌تر درس بخوانند. دانشمندان همواره در مورد استفاده غیرپزشکی از این داروها هشدار می‌دهند و عنوان می‌کنند که عوارض جانبی داروهای افزایش حافظه آنقدر مهم است که نباید بدون دلیل از آنها استفاده کرد.
ریتالین و سایر داروهای محرکی چون متادات، استراترا و... برای درمان اختلال کمبود توجه در کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ اما این داروها توسط 30 15 درصد دانشجویان دانشگاه برای پیشرفت تحصیلی مورد استفاده قرار می‌گیرند که البته همه این داروهای محرک می‌توانند موجب واکنش‌های روانی شوند. به عنوان مثال توهم، جنون، سوءظن و فقدان بصیرت (پارانویا)‌، هذیان و افکار آشفته. در مارچ 2006،FDA دریافت که 6 درصد از بچه‌ها به دنبال مصرف این داروها دچار واکنش‌های روانی به صورت توهم‌های بینایی و حسی به صورت احساس حرکت حشره، مار و کرم می‌شوند.

عوارض داروهای افزایش تمرکز
پروویجیل به اندازه ریتالین شناخته شده نیست و گزارش‌های کمی مبنی بر وابستگی به آن منتشر شده است. این دارو موجب بیدار ماندن شخص می‌شود و برای درمان اختلالات خواب مورد استفاده قرار می‌گیرد. از عوارض این دارو می‌توان به سردرد، گیجی، آبریزش بینی، تهوع و لرزش اشاره کرد. همچنین این دارو موجب تغییرات فشارخون و اختلال در ریتم قلب می‌شود. بنابراین نباید در افرادی که ناراحتی قلبی دارند مورد استفاده واقع شود.
درست است که حافظه مهم است ولی به فراموشی سپردن خاطرات بد نیز به همان اندازه مهم است. استفاده از داروهای تقویت‌کننده حافظه برای مدت طولانی موجب تضعیف توانایی شخص در به فراموشی سپردن خاطرات ناگوار می‌شود و به دنبال آن شخص دچار آزارهای روحی ناشی از حوادث ناگوار زندگی خواهد شد که در بعضی موارد موجب ابتلای شخص به بیماری‌های روانی چون اختلال اضطراب پس از حادثه‌()PTSD و... می‌شود.
ریتالین که بیش از سایر داروها مورد استفاده قرار می‌گیرد نیز بدون عارضه نمی‌باشد. سرگیجه، لرزش، تاری دید، تغییرات فشار خون، بی‌اشتهایی، خشکی دهان، تپش قلب و... همگی از عوارض ریتالین هستند که می‌توانند اشخاص را برخلاف هدفشان از فعالیت بیشتر بازدارند.

تفکرات اشتباه درباره داروهای افزایش حافظه
مطالعات اندکی روی این مساله که داروهای افزایش تمرکز واقعا موجب افزایش قدرت ذهنی افراد سالم می‌شوند، صورت گرفته است. در مطالعه‌ای در سال 2003 نشان داده شد که پروویجیل اثرات مثبتی در حد آزمایشگاهی داشته است. در این مطالعه که روی 60 نفر انجام شد، نشان داده شد که این دارو موجب افزایش فعالیت در بعضی تست‌های شناختی مانند حافظه و طرح‌ریزی‌های سه‌بعدی می‌شود. افرادی که پروویجیل استفاده می‌کردند، احساس تمرکز بیشتری داشتند.
مطالعات روی دانشجویان موجب نتایج نگران‌کننده‌ای شده است. در مطالعه‌ای که در سال 2003 روی دانشجویان سال اول در یکی از دانشگاه‌های بزرگ آمریکا انجام شد، نشان داد که 5/13 درصد آنها حداقل یک بار برای دلایل غیرپزشکی از داروهای تقویت‌کننده حافظه استفاده کرده‌اند. در بعضی دیگر از مطالعات نشان داده شده است دانش‌آموزانی که از دارو استفاده می‌کنند حتی نمره‌های پایین‌تری نسبت به همکلاسان خود کسب می‌کنند. بیشتر آنها فکر می‌کنند این داروها هوش آنها را بیشتر می‌کند و به عنوان یک میانبر برای رسیدن به مدارج بالاتر آکادمیک از آنها استفاده می‌کنند؛ ولی این طور نیست.
در ضمن بیشتر مردم فکر می‌کنند که عوارض این داروها آنقدر هم جدی نیست ولی باید بدانید که این تصور هم اشتباه است. تاکنون چندین مورد پارگی دیواره عروق کاروتید و سکته مغزی به دنبال آن پس از مصرف این داروهای محرک گزارش شده است. مصرف کوکائین گاهی اوقات با پارگی عروق بزرگ همراه می‌باشد. همچنین باید بدانید که کوکائین و آمفتامین‌ها (مانند ریتالین)‌ با ایجاد التهاب در عروق مغز خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهند.
همچنین در یک مطالعه که در سال 2005 به انجام رسید، نشان داد که ریتالین می‌تواند اثرات مخربی رویDNA داشته باشد، اما راه‌حل درستی که می‌توان به جای مصرف این قرص‌ها توصیه کرد، این است:
از آنجا که داروهای محرک با افزایش کاتکول آمین‌هایی چون دوپامین بر مغز اثر می‌کنند و ورزش‌های هوازی نیز با اثر بر نوراپی‌نفرین، دوپامین و اپی‌نفرین می‌توانند اثرات آنها را تقلید کنند. دانشمندان توصیه می‌کنند که به جای استفاده از دارو به ورزش روی آورید که همان اثر را بدون عوارض دارد و همچنین به مقدار کافی ماهی یا روغن ماهی که سرشار از امگا3 می‌باشد، مصرف کنید و از همه مهم‌تر تنبلی را کنار بگذارید!

حفاظت از حافظه

حفاظت از حافظه
حافظه نتیجه فعالیتی پیچیده در مغز است که به ما اجازه می دهد اطلاعات را ذخیره کنیم و زمانی که به آن نیاز داریم و در مواقع لزوم ، دوباره به خاطر بیاوریم. دو نوع حافظه داریم: سیستم حافظه ای که اتفاقات زندگی شخصی را نگهداری می کند که به آن حافظه اتوبیوگرافیک می گوییم و سیستم حافظه ای که اطلاعات را درباره اطراف نگهداری می کند. از آنجایی که این دوسیستم مجزا از هم کار می کنند، ممکن است همه اتفاقات جالب طول مدت تعطیلات را به خاطر بیاورد؛ در صورتی که آن چه را در مدرسه آموزش دیده، به خوبی نتواند به ذهن بسپارد. حافظه ما اطلاعات را به طور معمول از طریق حواس بینایی، شنوایی ، بویای و لامسه ذخیره می کند.
آلزایمر به جای خود. این روزها همه می خواهند از تکنیک های تقویت حافظه بدانند و روش هایی که باعث می شود در امتحانات درس ها را بهتر به خاطر بسپارند.
به طور معمول، ما تنها اطلاعاتی را به یاد می آوریم که لازم داریم و آنهایی که خیلی قدیمی هستند. فراموش می شوند... اما چرا بعضی چیزها را از یاد می بریم؟ جوابش بسیار ساده است؛ چون مغز ما با اطلاعات زیادی بمباران می شود. حتی با وجود این که ظرفیت ذخیره اطلاعات هم بالاست. اگر تمام اطلاعات را از لحظه ای که متولد می شویم در حافظه ذخیره کنیم، حافظه ما به طور کامل مختل می شود واقعیت این است که ما به همه آن اطلاعات نیازی هم نداریم و تنها به بعضی نیاز داریم. ما می توانیم بعضی از اطلاعات خاص را برای مدت کوتاهی در ذهن به خاطر بسپاریم که به آن حافظه کوتاه مدت می گویند. اما گاهی با کوشش و تمرین و تکرار، اطلاعات را برای طولانی مدت به خاطر می سپاریم. وقتی می گوییم «فراموش کردم» به این معنی است که اطلاعات را به درستی در حافظه کوتاه مدت خود ذخیره نکرده ایم یا این اطلاعات در حافظه طولانی مدت ذخیره شده، اما نمی توانیم آن را پیدا کنیم؛ چرا که یا به شیوه ای بد ذخیره شده یا مدت زیادی از آن اطلاعات استفاده نکرده ایم.

چه کسی حافظه برتر دارد؟
حافظه افراد گوناگون با هم فرق می کند. بعضی افراد، حافظه طولانی مدت خوبی دارند و بعضی دیگر حافظه طولانی مدت شان ضعیف است. مانند سایر مهارت های شناختی، ارث در حافظه نقش برجسته ای دارد. اما تحقیقات نشان می دهد که تفاوت میان افراد با حافظه خوب و حافظه ضعیف، به روش هایی که آنان برای یادیگری اطلاعات در اولین بار استفاده می کنند. بستگی دارد. با تقویت شیوه های یادگیری مناسب، می توان اطلاعات بیشتری را به نحو بهتری به خاطر سپرد و در مواقع لزوم آن را به یاد آورد. با وجود تفاوت در حافظه، تحقیقات نشان می دهد که بسیاری از مردم با تمرین های صحیح و بهره مندی از شیوه های خاص، می توانند حافظه بهتری داشته باشند. این به معنی آن نیست که ما می توانیم ظرفیت ذخیره حافظه مان را بیشتر کنیم؛ بلکه به معنی آن است که می توانیم حافظه مان را کارآمدتر کنیم؛ یعنی اطلاعات جدیدی را به خاطر بسپاریم، برای مدت طولانی تری آن ها را در خاطر حفظ کنیم و دوباره وفوراً در مواقع لزوم به یاد آوریم.

راه های تقویت حافظه
برای داشتن حافظه بهتر و کارآمد، چند نکته کلیدی وجود دارد که از میان آن ها می توان به چند مورد اشاره کرد:
تمرین: هر چه بیشتر یک موضوع را در ذهن تکرار کنیم، احتمال این که آن موضوع در یادمان بماند، بیشتر می شود.
شیوه های یادگیری: روش های تحلیل و فرآیندسازی اطلاعات است که به خاطر سپاری آن ها را آسان می کند.
سازمان دهی کردن: با این روش، مطمئن می شویم که اطلاعات به طور معنی داری ذخیره شده اند و به یاد آوردن آن ها برای مغز راحت تر است.
فهمیدن: در صورتی که اطلاعات به طور کامل درک شوند، به یاد آوردن شان آسان تر است.

ورزش برای تقویت حافظه
مدت ها تصور می شد که ورزش، تنها برای سلامت جسمی و روانی مفید است؛ در حالی که امروزه تحقیقات نشان می دهد، آثار سودمند ورزش نه تنها برای قلب، تقویت عضلات و آمادگی جسمانی مفید است، که ثابت شده برای مغز نیز آثار مفید بسیاری دارد. ورزش، جریان خون را به تمام بدن از جمله مغز افزایش می دهد و همچنین از سرعت از دست رفتن بافت های مغزی که به طور طبیعی از 40 سالگی آغاز می شود، می کاهد. با افزایش سن به طور طبیعی، به یاد آوردن مطالب کمی مشکل می شود. تحقیقات نشان می دهد که ورزش، تغییرات مغزی مرتبط با افزایش سن را به تاخیر انداخته یا آن را کاهش می دهد و حتی موجب بهبود عملکرد مغز می شود.

سی دقیقه در تمام روزهای هفته
حتی مقدار کم ورزش نیز به فعال نگاه داشتن ذهن کمک می کند. ورزش زمانی که به طور منظم انجام شود، برای بهبود حافظه و تقویت آن سودمند است؛ حتی اگر سه بار در هفته باشد. بهترین حالت برای تقویت حافظه، ورزش حداقل 30 دقیقه در روز و همه روزهای هفته است؛ همان طور که این میزان ورزش برای قلب نیز مفید است. در یک تحقیق مشخص شده، 15 دقیقه ورزش در هفته، خطر زوال عقل را در سالمندان کاهش می دهد. این مزایا حتی برای کسانی که پیش از این به انجام فعالیت های ورزشی نپرداخته اند بیشتر است.

دوچرخه سواری و شنا
نوع ورزش برای تقویت حافظه چندان مهم نیست؛ آن چه مشخص است، آن است که حتی پیاده روی ساده هم به سلامت مغز کمک می کند.
مطالعات متعدد دانشمندان، رابطه محکمی را میان سلامت قلب و سلامت مغز نشان می دهد. پس اگر ورزشی برای سلامت قلب مفید باشد، قطعاً سلامت مغز را هم تأمین می کند. ورزش های هوازی به بهتر شدن پمپاژ خون در قلب کمک می کند. پس برای داشتن حافظه بهتر، شروع کنید به قدم زدن، درجا زدن، دوچرخه سواری و شنا. طبق مطالعات انجام شده، ورزش های کششی به همراه ورزش ها بدن را تحریک می کند تا هورمونی ترشح کند که از سلول های مغز محافظت کند.
بلند کردن وزنه یا خم شدن روی زانو، ورزش خوبی است.

اصول ورزش کردن
از دست رفتن حافظه به مرور زمان وبا افزایش سن، بسیار آهسته اتفاق می افتد. نباید انتظار داشت که بعد از یک هفته ورزش، نتایج بهبود حافظه نمایان شود. این نتایج به مرور زمان مشخص می شود. تحقیقات نشان می دهد، توانایی ذهنی سالمندان برای به یاد آوردن و تقویت حافظه، با شش ماه پیاده روی افزایش می یابد.
برای شروع، می توانید از روش های زیر کمک گرفته، به مرور زمان نتیجه بگیرید:
*هدف مشخصی را برای خود تعیین کنید و به مدت 10 دقیقه و تنها برای چند روز در هفته قدم بزنید. به تدریج مدت زمان قدم زدن و تعداد روزهای هفته را افزایش دهید.
*به طور گروهی ورزش کنید. گاهی ورزش کردن به تنهایی، به نظر سخت و دشوار می رسد؛ بنابراین پیوستن به یک گروه اجتماعی یا ورزش به همراه دوستان و همسایگان، انگیزه را بیشتر می کند.
*در زمان مناسب ورزش کنید. اگر هوای بیرون شما را از ورزش باز می دارد، داخل خانه فضایی را فراهم کنید تا بتوانید کمی قدم بزنید.
*در صورتی که پیاده روی برایتان خسته کننده است، شنا و دوچرخه سواری ورزش های جایگزین خوبی اند.

وقتی سن تان بالا می رود
هر یک از ما ممکن است چیزهایی را فراموش کنیم. هر چند همه سالمندان دچار ضعف حافظه نمی شوند، اما به طور کلی با افزایش سن، احتمال فراموش کاری بیشتر می شود. این فراموش کاری بیشتر مربوط به حوادثی است که اخیراً اتفاق می افتد. ما چیزهایی را که مربوط به گذشته های دور است، خوب به یاد می آوریم اما اتفاقاتی که به تازگی رخ داده را فراموش می کنیم. به عنوان مثال، خاطرات دوران جوانی را به یاد می آوریم، اما یادمان نمی آید که یک ساعت پیش که به خانه برگشتیم، کلید را کجا گذاشتیم! گاهی این فراموش کاری مشکلاتی برای ما یا خانواده مان ایجاد می کند. به طور مثال، پیغام مهمی را فراموش می کنیم یا یادمان می رود که قبض آب یا برق را پرداخت کنیم....
حال ببینیم، چگونه می توان مشکلات ناشی از فراموش کاری را کاهش داد:

چند تکنیک فوق العاده
در درجه اول، از سوال کردن و گفتن این که موضوعی را فراموش کرده اید، نترسید و خجالت نکشید. اگر نمی توانید مانند گذشته چیزهایی را به یاد آورید، تقصیر شما نیست. بیایید به جای ناراحتی از این وضع، به راه هایی که حافظه شما را تقویت یا از کم شدن آن جلوگیری می کنند، توجه کنید...
اینجا به نمونه هایی از این راه ها اشاره می کنیم (البته خود شما هم ممکن است از روش های دیگری برای یادآوری بهتر مطالب استفاده کنید):
*چیزهایی که همیشه از آن استفاده می کنید(مانند عینک یا کلید) را در یک جای مشخص بگذارید (به طور مثال، داخل یک کاسه بزرگ در اتاق نشیمن)
*هر روز به اخبار رادیو یا تلویزیون گوش دهید.
*سعی کنید هر روز مطلب جدیدی یاد بگیرید.
*کتاب یا روزنامه مطالعه کنید.
*در جمع دوستان یا خانواده، خاطرات گذشته را تعریف کنید. می توانید آلبوم عکس های قدیمی را برای یادآوری نام افراد و خاطرات گذشته نگاه کنید.
*خاطرات خود را بنویسید.
*به بازی های فکری مانند شطرنج بپردازید.
*با دوستان تان مشاعره کنید.
*جدول حل کنید.
*مطالبی را که ممکن است فراموش کنید، یاد داشت کنید؛ برای این کار یک تقویم جیبی بردارید و تمام تاریخ های مهم مانند روز تولد نوه تان، سالگردها، روزی که نوبت دکتر دارید، روز آخر مهلت پرداخت قبض ها و... را در آن بنویسید. در انتهای تقویم نیز شماره تلفن های اقوام و دوستان را بنویسید. این تقویم را همیشه، حتی موقع خارج شدن از منزل، همراه داشته باشید.
*یک دفترچه یاد داشت در کنار تلفن بگذارید. هر بار که کسی تلفن می زند، اگر پیغامی دارد یا کاری از شما می خواهد، بلافاصله یادداشت کنید؛ این کار کمک می کند که پیام های تلفنی را فراموش نکنید.
*هیچ گاه خودسرانه دارو مصرف نکنید؛ اما اگر پزشک دارویی برای شما تجویز کرده، در مصرف درست و به موقع آن دقت کنید، برای این که زمان مصرف دارو یادتان نرود، می توانید به تعداد وعده هایی که باید دارو بخورید، شیشه های کوچکی تهیه و فرض کنید در سه نوبت ( 6 صبح، 2 بعدازظهر و 10 شب) باید دارو را بخورید؛ پس سه شیشه بردارید و روی هر یک، زمان مشخص را بنویسید. هر روز صبح دارو هایتان را داخل این شیشه ها بیاندازید. وقتی به این شیشه ها نگاه کنید، یادتان می آید که کدام دارو را نخورده اید.
*تغذیه مناسب برای حفظ قدرت حافظه لازم است. برای این کار، قند ، چربی و نمک کم تری مصرف کرده، ولی مصرف میوه و سبزی های تازه را بیشتر کنید.

نکته مهم
در موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:
*اگر اسامی افراد را مدام فراموش می کنید.
*اگر فکر می کنید که حافظه تان روزبه روز ضعیف تر می شود.
*اگر فراموش کردن کارها سبب شده که نتوانید به تنهایی کارهایتان را انجام دهید.

منبع:نشریه زندگی ایده آل شماره 42 /

روش های تقویت تمرکز حواس در هنگام مطالعه

روش های تقویت تمرکز حواس در هنگام مطالعه

مقدمه
انسان ، به سبب ویژگی های بی نظیرش در میان همه موجودات ، عنوان اشرف مخلوقات را به خود اختصاص داده است. او استعداد خاص تفکر و یادگیری دارد که به او اجازه می دهد اعمال خاص انجام دهد . نتایج اعمالش را پیش بینی و ارزیابی کند .تغییر و تحولات گوناگون و سریعی را در عرصه علم و فناوری به وجود آورد. آنچنان که به قول تافلر دنیا را به دهکده ای تبدیل کند که اطلاعات را در سریع ترین زمان ممکن از قاره ای به قاره دیگر انتقال دهد .
بنابراین بر اثر پیشرفت سریع و غیر قابل انتظاری که در قلمرو دانش و فناوری طی چند قرن اخیر نصیب انسان شده است حجم اطلاعات و دانسته های بشری روز به روز به طور سر سام آوری در حال افزایش است. بر دانش آموزان و دانشجویان لازم است که هرچه سریعتر خود را با این تغییر و تحولات همگام سازند. در این راستا، بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان کوشش زیاد می کنند . بسیار مطالعه می کنند اما به دلیل عدم توانایی در تمرکز حواس، هنگام مطالعه نمی توانند به نتیجه دلخواه دست یابند.
تمرکز در لغت یعنی تراکم ، فشردگی مجموعه، چکیده، تمرکز در اصطلاح یعنی حفظ و نگهداری توجه و تمرکز حواس ، روی موضوعی معین ، بدون تمرکز حواس ، یادگیری مثمر ثمر نخواهد بود . بنابر این همه افراد توانایی تمرکز دارند و تمرکز نسبی است یعنی کسی نمی تواند ادعا کند کاملا حواس پرت است ویا همیشه تمرکز حواس دارد. تمرکز گاهی ساده است و گاهی مشکل. تمرکز در موضوع هایی که نیاز به تفکرو تجزیه و تحلیل دارند مشکل و تمرکز در موضوع هایی که جنبه ی تفریحی و سرگرمی دارند ، بسیار آسان است.

تمرکز حواس:
یعنی عوامل حواس پرتی را به حد اقل رساندن… تمرکز هر شخص به نسبت کاهش عوامل حواس پرتی او افزایش می یابد و بنا به تغییرات موقعیت ذهنی و محیطی او تغییر می کند . بیشتر افراد گمان می کنند که تمرکز یک امر ذاتی و تغییر آن ناممکن است ، در حالی که تمرکز یک امر اکتسابی است و باید هر روز پرورش و جهت داده شود و هر کس با هوش عادی خود می تواند به آن دست یابد. پس برقراری تمرکز حواس به میزان کاهش عوامل حواس پرتی بستگی دارد . یعنی هر چه عوامل مزاحم و مخل تمرکز بیشتر باشند توانایی حفظ تمرکز حواس کمتر است و بر عکس. لذا حواس پرتی ؛ یعنی خارج شدن از روند مطالعه یا جریان کا ری و فرو رفتن در افکار و تخیلات و یا انجام کار دیگر.

منشاء حواس پراگندگی:
حواس پرتی یا منشاء ذهنی و درونی دارد و یا منشاء بیرونی و محیطی
حواس پرتی درونی و ذهنی: عبارت است از اشکالات فکری انسان و اندیشه هایی که موانعی بر سر راه توجه دقیق به مطالعه و تمرکز حواس ایجاد می کنند. این موقع شامل مواردی از قبیل: درد، رنج، غم وغصه ، نگرانی، گرسنگی و تشنگی ، سردی و گرمی ، ترس و خشم و شادی ، سردرد و … می باشد

حواس پرتی بیرونی و محیطی:
آنچه که به محیط پیرامون فرد ارتباط پیدا می کند و یا تحریکات غیر عادی که توسط حواس مختلف انسان ایجاد می شوند مانند نور شدید و نور ضعیف ، صداهای ناهنجار، روشن بودن رسانه ای صوتی و تصویری و نظایر اینها ممکن است فرایند تمرکز حواس را با اشکال مواجه کنند. رهایی از حواس پرتی و ایجاد تمرکز حواس در افراد مختلف ، متفاوت است و به حالت درونی ، تجربه ها مکان و موقعیت آنها بستگی دارد. . برخی از افراد اظهار می دارند که من آدم کاملا حواس پرتی هستم و برخی دیگر می گویند نمی توانم تمرکز حواسم را به روی کاری حفظ کنم . در حالی که این تفکر غلط است و هیچ کس نباید خود را فردی کاملا حواس پرت یا فاقد تمرکز حواس بداند بلکه بهتر است وقتی که تمرکز حواس فردی دچار اختلال شد ، بگوید در این لحظه و در محیط فعلی حواس پرتی من بیشتر و میزان تمرکزمن کمتر است. لذا حواس پرتی بیشتر علل درونی دارد و به طبیعت خود فرد، ویژگیها، حالات روحی و روانی، و عادات فردی بستگی دارد.بی شک حواس پرتی بیرونی آسانتر از عوامل حواس پرتی درونی بر طرف می شود .پس می توان بدون توجه به عوامل محیطی مانند : سرو صدای زیاد، شلوغ بودن محیط و حتا داخل مترو، سرویس و هنگام مسافرت تمرکز حواس خود را حفظ کرد . اما نمی توان در حال گرسنگی و یا تشنگی شدید، نگرانی و ناراحتی و دگرگونی فکر و اندیشه با تمرکز مطالعه کرد و یا کار دیگری را با تمرکز انجام داد و مطالعات و یا تجربیات زیادی این موضوع را تائید کرده است که یک انسان می تواند در محل پر سرو صدا و نا آرامی با تمرکز و توجه کافی مطالعه کند.

روشهای تقویت تمرکز حواس:
تمرکز حواس هنگام مطالعه کلید اصلی و اساسی درک و فهم مطالب است. و کلید اساسی تمرکز حواس استفاده از روشهایی است که باعث تقویت و پرورش ومهارت در برقراری تمرکز حواس هنگام مطالعه می شوند. بنا براین بدون تمرکز حواس ممکن است درک و فهم مطلبی که فقط یک ساعت وقت لازم داشته باشد ، ساعتها وقت بگیرد اما به خوبی فهمیده نشود و امر مطالعه بی فایده است و اثر مثبتی نخواهد داشت. لذا کاربرد روشها و فنونی که به خواننده کمک می کند تا هنگام مطالعه فعال باشد ، تمرکز حواس را تقویت و مهارت فرد را در ایجاد تمرکز حواس هنگام مطالعه افزایش می دهد این روشها عبارتند از:

آمادگی برای مطالعه:
برای شروع مطالعه ، ابتدا بایستی خود را از جهات گوناگون آماده کرد، زیرا حداکثر آمادگی ، مقدمه ای برای علاقمندی به مطالعه، ایجاد تمرکز حواس و یادگیری بهتر می باشد. منظور از آمادگی پیدایش تمام شرایطی است که شخصی را قادر می سازد تا با اطمینان به موفقیت و اعتماد به نفس، به تجربه خاصی بپردازد .

آمادگی بدنی:
به رشد و تکامل طبیعی بدن ، تندرستی و نداشتن نقصهای بدنی مربوط است. گاهی وجود بیماریهایی مانند زخم معده، میگرن، سردرد و نظایر اینها باعث از بین رفتن تمرکز حواس و مانع مطالعه فرد می شود و فرد تا به دست آوردن تندرستی کامل قادر به برقراری تمرکز حواس و مطالعه ثمر بخش نیست و انگیزه کافی هم برای مطالعه ندارد.

آمادگی ذهنی:
آمادگی ذهنی را می توان از خصوصیاتی نظیر رشد گویای سالم ، قدرت تفسیرو تعبیر اشکال ، توانایی درک همانندیها و نا همانندیها میان کلمات و … شناخت دانست .

آمادگی اجتماعی:
به ماهیت و وسعت تجارب فرد بستگی دارد که می توان آنرا با تجربه و تحلیل زمینه خانه و خانوادگی ، محیط وسیع اجتماعی که او در آن تجربه اندوخته است و تربیت پیشین او تعیین کرد.

آمادگی روانی:
آمادگی روانی به شکل پیچیده ای با رشد و تکامل بدنی ، ذهنی و اجتماعی آمیخته است . خستگی، بی قراری ، بی تابی، کوتاهی زمان، دقت نداشتن تمرکز در مطالعه ، واکنشهای منفی نسبت به خود و دیگران ، ضعف اعتماد به نفس و نظایر آنها همگی نشانه نبودن آمادگی روانی ، بدنی ،ذهنی و اجتماعی دانش آموزان و دانشجویان ، اجرای برنامه های آموزشی ، تمرکز حواس و فرایند یادگیری را آسانتر و مطلوبتر می کند.

داشتن علاقه به مطالعه:
مطالعه ثمر بخش از دو عامل متاثراست: یکی علاقه نسبت به مطالب خواندنی ، دیگر کاربرد ماهرانه فنون مطالعه نسبت به مطلب خواندنی سبب می شود تا شخص به مطالعه بیشتر بپردازد ، مطالعه بیشتر منجر به بهتر شدن فنون مطالعه می شود ، کاربرد فنون بهتر ، مطالعه را آسانتر ، سریعتر و لذت بخش تر می سازد؛ در نتیجه علاقه خواننده نسبت به مطالعه افزایش می یابد. پس تا زمانی که فرد تمایل یا علاقه به انجام کاری نداشته باشد نمی تواند برانگیخته شود. لذا وقتی خواننده به موضوعی علاقه مند می شود، خود به خود بر آن تمرکز می کند، بیشتر دقت می کند و به راحتی مطالب را به حافظه می سپارد و بعدا هم خیلی راحت به خاطر می آورد .پس ازعلاقه پیدا کردن نسبت به مطالب، گام بعدی تعیین هدف مطالعه است زیرا هدف زیر بنای انجام کاری است و به فعالیت انسان جهت و نیرو می دهد . هدف ارزشمند، فرد را به خواستن و طلب کردن وادار می کند و نیروی لازم را برای فعالیت در وی بوجود می آورد وسبب پیدایش تمرکز در او می شود . لذا هر فرد برای مطالعه باید هدف مشخصی داشته باشد.« زیرا تعلیم و تربیت علم اهداف است و همه بر این باورند که بدون داشتن هدف، یادگیری کاری بس دشوار و غیر ممکن است» همانطور که فرانکین معتقد است انسان بدون هدف مانند گلوله ای است که بدون هدف شلیک می شود . علاوه بر آن مطالعه بدون هدف یکی از عادات غلط مطالعه بشمار می رود .

تعیین زمان و مکان مطالعه:
یکی از راه های برقراری تمرکز حواس این است که مطالعه در آن ساعت از روز انجام گیرد که برای فرد مناسبتر است. اما تعیین مناسبترین زمان برای مطالعه کاری دشوار است و به عادات فردی بستگی دارد. برخی افراد عادت دارند تا نیمه های شب بیدار بمانند و با استفاده از سکوت و آرامش شبانه با خیالی راحت و آسوده مطالعه کنند برخی دیگر عادت دارند شب زود بخوابند و صبح زود از خواب بیدار شوند وبه مطالعه بپردازند. با این توصیف تعیین زمان و مقدار مطالعه باعث آگاهی از تمام زمینه مطالعه ، برقراری تمرکز حواس، عدم سردرگمی، جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی و فهم بهتر مطالب می شود.
وا لتر پارک در کتاب خود به نام « چگونه درس بخوانیم؟» چنین می نویسد: « موفقیت یا عدم موفقیت شما در تحصیلات دانشگاهی ، مستقیما به این امر بستگی دارد که چگونه از وقت خود استفاده می کنید ؟ موفقیت در دانشگاه و البته در مقاطع تحصیلی پایین تر نیز بستگی به استفاده اشتباه از زمان دارد .» «محیط آشنای یک اتاق مشخص، در حین مطالعه موجب انصراف کمتر و تمرکز بیشتر حواس می شود ،زیرا لوازم آن اتاق هر روز پیش چشم شما است و کمتر توجهتان را به خود جلب می کند . به علاوه اگر هر روز به وقت مطالعه در اتاق معینی بودید کم کم ذهنتان عادت می کند که به محض رسیدن به آن اتاق آماده تمرکز حواس و فراگیری شود. » بنا براین ثابت بودن مکان مطالعه و مشخص بودن آن به علت دسترسی به آن و فراهم بودن وسایل مورد نیاز از قبیل کتب درسی ، دفاتر، کتاب لغت، خط کش، قلم و نظایر آن جهت مطالعه موجب تمرکز حواس بیشتر و آمادگی ذهنی هنگام مطالعه می شود. پس یکی از بهترین راه های برقراری تمرکز اختصاص دادن یک اتاق مجهز به آنچه لازم دارید ، در موقع مطالعه است. این اتاق خیلی زود مناسب تمرکز و یادگیریتان شده و کار شما را به طور خودکار راحت تر می کند و بعد برایتان یک عادت مفید می شود. « برای داشتن تمرکز به هنگام مطالعه ابتدا باید خود را از دنیای خارج جدا کنید و محیط مناسبی برای مطالعه بر گزینید . چنین محیطی باید آرام، روشن و دارای هوای مناسب باشد. هیچ چیز به اندازه سر و صدا ، خسته کننده و مانع تمرکز حواس نیست. ایجاد محیط کار مناسب، به دلیل ایجاد آرامش و شرایط مناسب اهمیت دارد و زمینه ای است برای تمرکز و دقت». در همین رابطه می توانید مقاله بهداشت مطالعه را نیز بخوانید.

یاد بگیر که بگویی «نه»:
« زمانیکه تصمیم گرفتید باید مطالعه کنید اما دوستان یا هم اتاقی های شما در خواست می کنند که دور هم جمع شوید ؛ هنر گفتن «نه» را در خود تقویت کنید . اگر این اراده در شما ضعیف است ، می توانید روی در اتاق مطالعه خود بنویسید « مزاحم نشوید» اگر موفق نشدید می توانید کارهای دیگری انجام دهید که نشان دهد شما دوست ندارید که کسی باعث از هم گسیختن افکار شما شود».

ترک افکار منفی و داشتن افکار مثبت:
مطالعه عمیق و یادگیری ثمر بخش وقتی حاصل می شود که فرد تصور مثبتی از خود داشته باشد و به خود اعتماد کند . زیرا اعتماد به خود در موفقیت مؤثر است و مهارت را بیشتر و نیرو را افزایش داده و مغز را سالمتر می کند . وقتی می خواهید کاری انجام دهید از گفتن کلماتی همانند : نمی خواهم ، نمی دانم، نمی توانم بپرهیزید. جمله« این کار محال» است را از دفتر زندگی خود خط بزنید ، ترس و بدگمانی و بی ارادگی را از ذهن خود دور کنید . هرگز به خویشتن اجازه ندهید که هیجانات و افکار منفی شما را در خود غرق سازد و تمرکز حواس شما را مختل کند. اعتماد به نفس داشته باشید و پیوسته به نزد خود تکرار کنید که قادر به انجام کار هستم ، می توانم انجام دهم و باید انجام دهم . بدین طریق تفکر مثبت را در خود پرورش دهید. قوی بودن اعتماد به نفس احساس شعف و شادی را در شما بوجود می آورد و در حالت شادمانی از تمرکز حواس خوبی برخوردارید. بهتر فکر می کنید، بهتر مطالعه می کنید و نتیجه کارتان بهتر می شود.
مارگریت کوربت می نویسد « انسان در بحر اندیشه های خوشایند حافظه بهتری پیدا می کند و ذهن در حالت آرامی قرار می گیرد و میل به یادگیری را در خود بوجود می آورد» لذا خودپنداری مثبت مهمترین کمک برای تمرکز و یادگیری است. اگر بتوانیم تصورات غلط ومنفی را از ذهن خود دور نموده و تصورات مثبت را جایگزین کنیم ، می توانیم علاقه به مطالعه و یادگیری را در خود ایجاد کنیم چرا که علاقه به مطالعه شرایط اصلی و اساسی ایجاد تمرکز حواس به هنگام مطالعه است .آلفردآدلر روانشناس مشهور ، در دوره جوانی در درس ریاضی بسیار ضعیف بود. معلمش این موضوع را با والدینش در میان گذاشت آنها باور کردند که آد لر در درس ریاضی ضعیف است ، آدلر هم این موضوع را پذیرفته بود . یکی از روزها که معلم مسئله ای را روی تخته نوشته بود و شاگردان کلاس از حل مسئله عاجز مانده بودند ، آدلر جواب مسئله را پیدا کرد ، پای تخته رفت و در میان حیرت همگان مسئله را حل کرد . فهمید که توانایی درک و فهم مطالب درس ریاضی را دارد ، استعدادش را باور کرد، تصورات مثبت را جایگزین تصورات منفی کرد و از آن به بعد یکی از دانش آموزان ممتاز درس ریاضی شد.

طرح سئوال:
طرح سئوال یکی از شیوه های مطالعه دقیق و فعالانه است که در تمام اوقات مطالعه، مفید است. طرح سئوال پیش از مطالعه دقیق، فرد را وادار می کند تا به طور فعالانه و با تمرکز و دقت کافی و با انگیزه و علاقه به مطالعه بپردازد . طرح سئوال هنگام مطالعه یکی از روشهایی است که خواننده را فعال و به طور عمقی او را در گیر مطالعه می کند وسبب برانگیختن جدیت و تلاش وی به هنگام مطالعه می شود و فرد برای یافتن پاسخ به سئوالات بایستی تمرکز حواس خود را حفظ نماید ، زیرا در هنگام مطالعه ، نمی توان بدون تمرکز پاسخ سئوالات را پیدا کرد. بعد از خواندن مطالب با طرح سئوال می توان میزان فراگیری خود را ارزش یابی نموده و به نقاط قوت و ضعف خود پی برد و سبب ایجاد نظر انتقادی نسبت به مطالب در فرد می شود. خواننده در مطالعات بعدی برای از بین بردن نقاط ضعف خود با دقت و تمرکز بیشتری مطالعه می کند.

آگاهی از شیوه های صحیح مطالعه و یادگیری:
« برخی از والدین به طور مدام به فرزندان خود می گویند درس بخوانید، مطالعه کنید، ولی هرگز نمی گویند چگونه مطالعه کنید و روشهای صحیح مطالعه را نمی دانند» بنابر این آگاهی از شیوه های صحیح مطالعه و یادگیری چون: تند خوانی ، عبارت خوانی، خواندن اجمالی ، خواندن تجسمی، و … به خواننده کمک می کند تا تمرکز حواس خود را هنگام مطالعه حفظ نمایند

تند خوانی:
تند خوانی باعث توجه و تمرکز بیشتر و فهمیدن مطالب و در نتیجه باعث یادگیری بهتر می شود . فکر و ذهن ما قادر است هزاران کلمه را در دقیقه از خود عبور دهد ولی اگر سرعت مطالعه ما پائین باشد، ذهن وقت اضافی می آورد و ناچار به این شاخه وآن شاخه می پرد و در نتیجه حواس پرتی ایجاد می شود . اما مطالعه سریع و یا تند خوانی فرصت جولان به ذهن نمی دهد و سبب برقراری تمرکز حواس هنگام مطالعه می شود.

عبارت خوانی :
عبارت خوانی یعنی خواندن عبارات و جملات به عوض خواندن کلمات . عبارت خوانی به نوع دیگری به تمرکز حواس کمک می کند. از این طریق خواننده باید با سرعتی که نزدیک به سرعت اندیشیدن اوست، بخواند. اگر سرعت آنقدر کم باشد که ذهن از حالت فعال بودن باز بماند ، احساس دلزدگی ایجاد می شود و چیزهای دیگری ذهن فرد را مشغول می کند و از روند مطالعه خارج می شود . بنا بر این اگر سرعت خواندن با سرعت اندیشیدن هماهنگ باشد باعث افزایش تمرکز حواس می شود.

خواندن اجمالی:
روش خواندن اجمالی مبتنی است بر یک نمونه گیری سریع از نکات اساسی و صرف نظر کردن از جزئیات، در این روش خواننده مطالب را سازمان بندی می کند ، آنگاه هدف از مطالعه خود را مشخص نموده و مقدار زمان مطالعه و میزان دشواری کتاب را تخمین می زند و سپس از طریق سئوال کردن، کنجکاوی ، علاقه، دقت و تمرکز حواس فرد ، افزایش میابد.

خواندن تجسسی:
منظور از روش تجسسی طرح انواع سئوالات جزئی و کلی و مطالعه عمیق و اثر بخش در جهت دست یافتن به پاسخ این سئوالات است … کسی که به دنبال چیزی می گردد به احتمال بیشتری آن چیز را پیدا می کند لذا هدف خواندن تجسسی افزایش دامنه تمرکز و درک عمیق تر معانی است . به همین دلیل خواندن تجسسی تمرکز حواس و علاقه فرد را افزایش می دهد و به او کمک می کند تا مطالب دشوار را تجزیه و تحلیل نموده و آنها را بهتر بفهمد. فهمیدن مطالب موجب تحکیم آنها در حافظه می شود پس خواندن تجسسی برای غلبه بر تنبلی ، حالت کسلی، پرتی حواس، از طریق تحریک حس کنجکاوی و شرکت فعالانه در مطالعه به کار می رود.

جدیت در مطالعه:
به محض نشستن پشت میز مطالعه خواندن را با جدیت شروع کنید ، چرا که اگر سریع مشغول به کار مطالعه شوید ، تمرکز حواس زود به دست می آید « این ضرب المثل چینی را به یاد داشته باشید که: فتح ستارگانی که هزاران فرسنگ از ما دور هستند با بر داشتن قدم اول امکان پذیر است» شک و تردید حاصلی جز حواس پرتی یا انحراف حواس و تسلیم به تخیلات واهی ندارد ، اجازه ندهید چیزی جز مطالعه ذهن شما را مشغول کند . با خود تصمیم بگیرید تا مقدار زمانی را برای مطالعه مشخص کنید و خود را به مدت زمانی خاص محدود کنید . در این زمان از مطالعه دست نکشید ، به مطالعه ادامه دهید ، اما زمان مطالعه را طولانی نکنید بیهوده وسواس به خرج ندهید ، بهانه تراشی نکنید به خود تلقین کنید که فرد با اراده ای هستید و می توانید هر درسی را به خوبی یاد بگیرید. جدی باشید و با علاقه و انگیزه مطالعه کنید تا هنگام مطالعه دچار حواس پرتی نشوید.

استفاده از رهنما:
یکی از شیوه های برقراری تمرکز حواس، استفاده از یک رهنما چون ؛ انگشت سبابه، مداد و … به هنگام مطالعه است . زیرا استفاده از یک رهنما هنگام مطالعه باعث تمرکز حواس بهتر ، افزایش سرعت مطالعه، عادت به روان خواندن، جلوگیری از برگشت دوباره خوانی و اتلاف وقت و جلوگیری از خستگی چشم و ذهن می شود.

خط کشیدن زیر مطالب مهم:
استفاده از این روش یکی از شایعترین راهبردی است که اغلب دانش آموزان و دانشجویان از آن استفاده می کنند.
لذا هنگام مطالعه باید با استفاده از یک مداد ، ایده ها و مطالب مهم و اساسی را علامتگذاری نمود. زیرا برای مشخص نمودن ایده ها و مطالب مهم و اساسی و خط کشیدن زیر آنها لازم است با تمرکز حواس و دقت خاصی به مطالعه مشغول شد. پس خط کشیدن زیر مطالب مهم باعث برقراری تمرکز حواس و جلوگیری از حواس پرتی می شود.

یاداشت برداری هنگام مطالعه:
یاداشت برداری نوعی تکرار درس است که هم سبب تمرکز حواس و هم موجب بیشتر به خاطر سپردن مطالب می شود . یاداشت برداری خوب ، کاری جدی و فعال است که با اندیشیدن ملازمه دارد ، لذا برای یاداشت برداری باید هنگام مطالعه فعال بود و لازمه فعال بودن ، داشتن تمرکز حواس است و برای برقراری تمرکز حواس جهت نوشتن ، هماهنگی چشم و مغز به منزله نوعی یادگیری تجسمی چند بعدی با قدرتی بی نظیر است که تمرکز حواس را تقویت نموده و فهم مطالب و سرعت یادگیری را افزایش می دهد.

پیشنهادات:
سعی کنید با ایجاد انگیزه های نیرومند و در نظر گرفتن اهدافی که برایتان مهم و جالب توجه است نسبت به مطالعه در خود شوق و علاقه ایجاد کنید. زیرا علاقه داشتن نسبت به موضوعی سبب تمرکز حواس در هنگام مطالعه آن موضوع می شود.
موقعیتهایی که نمی توانید در آنها تمرکز حواس داشته باشید ، تجزیه و تحلیل کنید ، احساسات خود را مورد بررسی قرار دهید و بدانید که چه عواملی افکار شما را دگرگون می کنند. افکار منفی و بیمارگونه را از خود دور کنید و هر موقعیت را تا حدی که می توانید به طور منطقی تعبیر و تفسیر کنید.
موضوعهای مطالعاتی خود را تقسیم بندی کنید یعنی هر موضوعی را که می خواهید مطالعه کنید، آن را به قسمتهای کوچکتر تقسیم کرده و به تدریج در زمانهای مختلفی آنها را مطالعه کنید.
هر وقت مصمم شدید مطالعه کنید یا کار دیگری انجام دهید ، بکوشید بر عزم خود پا بر جا باشید تا آن کار را به اتمام برسانید .
زمانهای مطالعه خود را با فعالیتهای متنوع تقسیم نمائید تا اینکه بتوانید تمرکز حواس خود را برای مدت زمان طولانی تری حفظ کنید و مطالعه را در آن ساعت از روز انجام دهید که برای شما مناسب تر است .
استفاده از یک استراحت کوتاه در هر ساعت، انرژی لازم برای حفظ تمرکز حواس را برای مدت زمانی طولانی تر در اختیار فرد می گذارد.
هرکاری به جای خویش نیکوست پس برنامه مطالعاتی داشته باشید و برای هر کاری وقت به خصوص تعیین کنید.
-با آگاهی ازفنون مطالعه و بکارگیری آنها در هنگام مطالعه در خود ایجاد تمرکز کنید زیرا کاربرد فنونی که خواننده را در عمل مطالعه فعال می سازد، کلید اساسی ایجاد تمرکز است.
به جای اینکه بکوشید دنیای خارج را تغییر دهید ، خود را تغییر دهید و لازم نیست که دیگران و یا رفتار آنها را مطابق دلخواه خویش تغییر دهید.
چند برگ کاغذ روی میز مطالعه خود داشته باشید و مواردی از افکار منحرف کننده و مزاحم را یاداشت کنید و بعد از مطالعه نسبت به حل آنها در حد امکان اقدام نمائید.
ممکن است حواس پرتی شما ناشی از گرسنگی و تشنگی شدید، بی خوابی ، خستگی، و یا علت یا علل درونی دیگری باشد، در چنین موقعیتی هرگز مطالعه نکنید.
هنگام مطالعه لباس راحتی به تن کنید ، لباسی که نه بسیار زبر باشد نه بسیار نرم ، نه بسیار گشاد باشد نه بسیار تنگ.
مطالعه در حالتهایی نظیر دراز کشیدن ، به پشت خوابیدن، در حال راه رفتن تکیه زدن به دیوار و امثال اینها مفید نمی باشد. زیرا در چنین موقعیتهایی نمی توان تمرکز حواس خود را حفظ نمود ، بنابراین هنگام مطالعه سعی شود خم شدن کمر عادت نشود و فاصله کتاب تا چشم سی سانتیمتر باشد.
محرکهای محیطی از قبیل صدای رادیو، تلویزیون، تلفن و… که باعث حواس پرتی شما می شوند از موقعیت مطالعه خود حذف کنید.
بهترین وضعیت برای درس خواندن نشستن پشت میز مطالعه می باشد و بدترین وضعیت درازکش می باشد چرا که در این وضعیت، فرد سریع از حال و هوای مطالعه خارج می شود و تمرکز حواس خود را از دست می دهد.
محل مطالعه باید از هر نظر مانند نور ، دما، درجه حرارت و … مناسب باشد.
انگیزه بسیار بالایی برای مطالعه داشته باشید زیرا افرادی که دارای انگیزه بسیار بالایی هستند می توانند تمرکز حواس خود را برای چندین ساعت حفظ کنند.

منبع: سایت پزشکان بدون مرز

راه حلی برای افزایش حافظه کوتاه مدت

راه حلی برای افزایش حافظه کوتاه مدت
هر چند که گنجایش حافظه کوتاه مدت محدود است می توان با استفاده از تدبیری که تقطیع نام دارد ظرفیت این حافظه را افزایش داد.
تقطیع عبارت است از دسته بندی اطلاعات به واحدها یا قطعه های کمتر.
به عنوان مثال برای حفظ کردن ارقام دوازده رقمی 415263753164 می توان آن را به چهار دسته ، سه رقمی تقسیم کرد: 164 – 753 – 263 – 415
درست همان عملی که در مورد برخی از شماره تلفنها انجام می دهیم.
یا اگر بخواهیم بعضی از حروف مانند: [ ا م ش ر ا د ه گ ن ا د خ ] را پس از چند ثانیه حفظ کنیم قادر به انجام آن نیستیم ولی اگر با این حروف به طور معکوس سه کلمه خدا نگهدار شما را بسازیم، به راحتی می توانیم این حروف را حفظ کنیم و همچنین باعث افزایش گنجایش حافظه کوتاه مدت می شود.

منبع *
سایت تبیان همدان

حافظه در روایات اسلامی

حافظه در روایات اسلامی

در روایات معصومین اشاراتی به علل و موجبات فراموش شده است که اهم آنها از این قرار است:
ارتکاب گناه.
خوردن چیزهای ترش.
خنده زیاد.
بی احترامی به استاد.
خوردن پنیر زیاد.
غم و اندوه برای امور دنیایی.
خواندن سنگ قبرها.
تماشای به دار آویخته.
خوردن در حالت جنابت.
آشامیدن زیاد آب و مایعات.
غذای داغ خوردن.
افراط در مجامعت.
به کار نینداختن حافظه.

عوامل مؤثر بر هوش

عوامل مؤثر بر هوش
آیا هوش تنها بوسیله ژنتیک تعیین می‌شود؟ با مطالعه این مقاله ضمن آشنایی با عوامل مؤثر بر هوش می‌آموزید که چگونه هوش فرزندتان را تیز کنید!
مسوولیت‌های مادری یا پدری تمامی ندارند. وقتی بچه‌دار شوید، ناخودآگاه وظایف زیادی پیدا خواهید کرد. شما باید علاوه بر غذا دادن، شستن لباس‌ها، رسیدگی مرتب، تحمل گریه و بی‌قراری‌های کودک در 24 ساعت و خواندن هزار باره داستان‌هایی که فرزندتان دوست دارد، به‌فکر درآوردن پول و درآمد کافی برای زندگی، تهیه غذا، لباس‌های قشنگ و سایر هزینه‌های لازم و غیرلازم که کودکتان را خوشحال می‌کند، باشید.
هدف شما از انجام تمام این سرمایه‌گذاری‌ها امید رسیدن به یک سود بزرگ است و آن چیزی نیست جز یک بچه دوست داشتنی، صالح و سالم که شما را دوست داشته و قدردان محبت‌هایتان باشد. البته بهتر می‌شود اگر فرزند دوست داشتنی، پرمحبت و سالم شما، یک فرد باهوش و یا حتی نابغه نیز باشد. هر چند در گذشته تصور می‌شد هوش عاملی است که تنها به‌وسیله ژنتیک تعیین می‌شود، ولی امروزه دانشمندان عقیده دارند محیطی که فرزند شما در آن رشد می‌کند و نیز فردی که کودک را بزرگ می‌کند نقش بسیار مهمی در تعیین میزان هوش کودک دارند. در واقع والدین می‌توانند کمک بسیار زیادی به باهوش‌تر شدن فرزندشان کنند.

30 امتیاز IQ تا 3 سالگی
دکتر دیوید پرلماتر، یکی از متخصصان برجسته اعصاب که کتاب‌های زیادی در زمینه افزایش هوش کودکان نوشته، عقیده دارد کودک از تولد تا 3 سالگی شانس به‌‌دست آوردن 30 امتیاز IQ را دارد.
وظیفه شما به‌عنوان یک والد این است که مطمئن شوید فرزندتان آن امتیازها را کاملا به‌دست آورده است. ولی برخی از پزشکان آنها را توصیه نمی‌کنند. چراکه معتقدند وظایف والدین به‌اندازه کافی سخت و پیچیده است و نباید بار اضافی دیگری بردوش پدر و مادر قرار داد. به‌عقیده دکتر کیتلین استاد اطفال و ژنتیک دانشگاه پزشکی واشنگتن بهتر است والدین ذهنیت خود را تنها به پرورش یک سری خصوصیات خاص در فرزندانشان متمرکز نکنند. توجه بیش از اندازه به پرورش یک سری خصوصیات خاص ممکن است موجب دست کم گرفته شدن دو مسأله اصلی یعنی تغذیه مناسب و عشق و محبت شود.
تغذیه شیر مادر در طی سال اول 8 امتیاز IQ برای فرزند شما به‌همراه خواهد داشت. شیرمادر یک نوع چربی بسیار مهم برای عملکرد مغزی دارد.یک خبر خوب
اگر شما جزو والدین رقابت‌جو هستید و دوست دارید همیشه از بقیه جلوتر باشید، لابد خوشحال خواهید شد اگر بدانید تغذیه مناسب نه تنها به سالم‌تر بودن فرزند شما کمک می‌کند، بلکه مغز وی را نیز قوی می‌کند. نکته‌ای که هرگز نباید فراموش کنید آن است که تغذیه فرزند شما از دوران بارداری و از داخل رحم مادر شروع می‌شود. پس از به دنیا آمدن، نوبت دوران شیرخوارگی و تغذیه با شیر مادر می‌رسد.
به باور بسیاری از محققان شیرمادر یک غذا و وسیله بسیار مهم برای رساندن مواد مغذی و ضروری به نوزاد است. اگر چه نوزاد می‌تواند همین مواد را با استفاده از شیر خشک‌های کامل نیز دریافت کند، نباید فراموش کرد تغذیه با شیر مادر یک ارتباط عاطفی‌ قوی میان مادر و فرزندش ایجاد می‌کند.

آن روی سکه
به عقیده بسیاری از دانشمندان، والدین باید در نظر داشته باشند هوش اجتماعی یعنی واکنش‌هایی که شخص در وضعیت‌ها و موقعیت‌های اجتماعی مختلف نشان می‌دهد به همان اندازه IQ مهم است. حتما تاکنون اشخاص زیادی را دیده‌اید که علی‌رغم داشتن سطح IQ بالا، در پست‌های پایین مشغول به کار هستند و به حق خود نمی‌رسند. آنها مهارت‌های اجتماعی لازم برای آنکه خودشان را نشان داده و بر مشکلات موجود غلبه کنند، ندارند. شما نمی‌توانید بچه‌هایتان را فقط مجبور به درس خواندن و شاگرد اول شدن کنید و انتظار داشته باشید که هوش و مهارت‌های اجتماعی خودبه‌خود در آنها ایجاد شوند. در این مورد، دکتر کتی پازک خاطر نشان می‌کند که بازی کردن و انجام فعالیت‌های معمول روزانه نظیر ساختن یک خانه با استفاده از اسباب‌بازی‌ها و یا رفتن به سوپرمارکت به یادگیری و افزایش هوش اجتماعی کمک می‌کند. زیرا فعالیت‌هایی سازنده، اجتماعی و معنی‌دار هستند. دکتر پازک استاد روان‌شناسی دانشگاه تمپل در پنسیلوانیا کتاب‌های زیادی در زمینه یادگیری کودکان نوشته است. به باور دکتر پازک، هر اندازه بچه‌ها نیاز به مداخله والدین در کارهایشان دارند، به‌همان اندازه نیز لازم است زمانی را برای خودشان داشته باشند. بچه‌ها در لحظات سکوت و آرامش می‌آموزند فضاهای درون خودشان را پر کنند و متوجه موارد جالب و غیرعادی شوند. اگر شما بخواهید تمامی فعالیت‌های فرزندتان را در تمام اوقات کنترل و در آنها مداخله کنید، خطرش این است که به فرزندتان اجازه نخواهید داد تا بتواند خودش خلا‌های درونش را پر کند.

6 نکته برای تقویت هوش بچه
1) تغذیه مناسب را از دوران بارداری شروع کنید: برای بچه‌ها‌، داشتن تغذیه مناسب کاملا ضروری است. مادرها باید رساندن ویتامین‌ها و مواد مغذی لازم به فرزندانشان را حتی پیش از به‌دنیا آمدن آنها شروع کنند. برای اطمینان از اینکه در آینده فرزند باهوش و سالمی خواهید داشت، قبل از هر چیز باید برای فرزندتان یک رژیم غذایی مناسب و کامل در نظر بگیرید. به‌عقیده دکتر کیتلین، اگر چه تکامل مغزی پس از تولد روی می‌دهد و مغز قادر است خود را با تغییرات محیطی سازگار کند، اما تغذیه بد دوران بارداری دارای آثار منفی مشخص و برجسته‌ای است که می‌تواند در تمام طول زندگی فرزند شما ادامه داشته باشد.
طبیعت یک سویه و یک طرفه تلویزیون موجب جلوگیری از تشویق کودک به یادگیری و استفاده از مهارت‌های کلامی می‌شود.2) شیر مادر، 8 امتیاز: بسیاری از دانشمندان بر این باورند که تغذیه شیر مادر در طی سال اول 8 امتیاز IQ برای فرزند شما به‌همراه خواهد داشت. شیرمادر یک نوع چربی بسیار مهم برای عملکرد مغزی دارد.
3 ) تماس با تلویزیون را محدود کنید: برخی از مردم فکر می‌کنند که تلویزیون در طول سال‌های رشد و تکامل برای بچه‌های آنها مضر است. ولی به گفته دکتر پرلماتر، تلویزیون فقط تا 2 سالگی مشکل‌زاست. طبیعت یک سویه و یک طرفه تلویزیون موجب جلوگیری از تشویق کودک به یادگیری و استفاده از مهارت‌های کلامی می‌شود. برای یادگرفتن استفاده مناسب از زبان، کودک باید بتواند پاسخ‌های صحیح و مناسب را از کسانی که اطرافش هستند، بگیرد.
4) بازی کردن: دکتر پازک معتقد است، به همان اندازه که مهم است یک کودک چه چیزی را یاد بگیرد، چگونگی یاد گرفتن آن مطلب نیز اهمیت دارد. به‌همین دلیل است که وی والدین را تشویق می‌کند که وقت بازی‌ کافی به بچه‌هایشان بدهند. این موضوع به افزایش قدرت یادگیری طبیعی بچه‌ها در محیط‌های معمولی روزانه کمک می‌کند. 5 ) آرام و طبیعی باشید: اگر چه روش‌ها و دستورالعمل‌های متعددی برای بزرگ کردن بچه‌ها وجود دارند، ولی مهم‌ترین توصیه‌ای که دانشمندان به والدین می‌کنند، حفظ آرامش، خونسردی و رفتار طبیعی است. دکتر گیتلین معتقد است باید والدین را تشویق کرد تا به استعدادها و غرایزشان اعتماد داشته باشند. روش‌های بسیار زیادی برای تربیت صحیح یک کودک وجود دارد که اغلب آنها درست است و نباید در استفاده از آنها دچار آشفتگی شد.
5 ) مداخلات اجتماعی را تقویت کنید: تعیین اینکه یک کودک به چه مقدار مداخله اجتماعی نیاز دارد آسان نیست. ولی یک چیز مسلم است و آن اینکه این موضوع به فرزند شما کمک می‌کند مهارت‌های اجتماعی‌اش را (که برای زندگی آینده بسیار ضروری هستند) توسعه دهد.